واژه نامه چاپ ( ویژه کنکور هنر )

زمان موردنیاز برای مطالعه: 4 دقیقه

🔸 A la poupèe (آلاپوپه)
روشی از مرکب زنی کلیشه. در این روش برای به دست آوردن یک نسخه ی چاپی رنگی از یک کلیشه،مرکب‌ را با رنگ های مختلف،به کمک تامپون یا غلتک به کلیشه منتقل می کنند.

🔹 Aquatint (آکواتینت)
از شیوه های روش غیرمستقیم حکاکی روی فلز،آبرنگ نما،شیوه ی ایجاد تنالینه های مختلف از یک رنگ.

🔸A.P (Artist proof)
نسخه ی هنرمند،نمونه ی هنرمند،علامت اختصاری در مشخص ساختن وضعیت نسخه ی چاپی.این نسخه،خارج از تیتراژ اصلی است و یک نسخه ی تجربی محسوب می شود.معادل فارسی آن ن/ه‍ است.معادل فارسی آن E.A است.

🔹 Block printing
چاپ برجسته،روش چاپ از روی قطعه ی حکاکی شده از جنس چوب،لینولئوم و مانند آن.در این روش مرکب از قسمت های حک نشده به کاغذ منتقل می شود.

🔸 Collagraph (کولاگراف)
چاپ با استفاده از کلیشه ی ساخته شده با روش تکه‌ چسبانی(کولاژ)

🔹 Chalcography (کالکوگرافی)
حکاکی روی فلز،از ریشه لاتین chalco (به معنی مس) و Graphy (نگاشتن،طراحی).امروزه کمتر مصطلح است و معادل آن Intaglio بیشتر مورداستفاده قرار می گیرد.

🔸Chromolithography (کرمولیتوگرافی)
لیتوگرافی رنگی

🔹Cliche
کلیشه،لوحه،قالب یا سطحی‌ از جنس چوب،فلز،سنگ و مانند آن،که پس از ایجاد اثر و آماده سازی برای چاپ به این نام خوانده می شود

🔸Drypoint (درای پوینت)
از شیوه های حکاکی مستقیم روی فلز،حکاکی با قلم سوزنی،خطوط ایجاد شده با روش درای پوینت دارای لبه های نامنظم بافت دار هستند و اثر (افکت) ویژه ای دارند.

🔹 Engraving
روشی در حکاکی طرح بر یک سطح (عموماً فلزی)، با استفاده از یک مغار.یکی از شیوه های حکاکی به روش گود.

🔸 Etching (اچینگ)
از شیوه های حکاکی غیر مستقیم روی فلز،در این شیوه،خطوط با کمک اسید بر سطح کلیشه حک می شوند.ممکن است در برخی موارد به صورت معادلی برای حکاکی غیر مستقیم روی فلز نیز به کار برود.

🔹 Graver
مغار،وسیله ی کنده کاری(حکاکی) روی فلز،چوب یا سنگ،به آن بیورین نیز گفته می شود.

🔸 Intaglio (اینتالیو)
حکاکی گود(فرورفته)، نامی معادل کالکوگرافی.حکاکی روی فلز

🔹 Lift Ground (لیفت گراند)
از شیوه های حکاکی غیر مستقیم روی فلز، شیوه ی شکر.Suger lift نیز خوانده می شود.

🔸 Linocut (لینوکات)
حکاکی روی لینولئوم،از شیوه های حکاکی برجسته

🔹 Lithography (لیتوگرافی)
از ریشه ی لاتین Lithos به معنی سنگ و Graphy معادل نگاشتن یا طراحی.کلیشه مورد استفاده در این روش،سنگ است و امروزه از صفحات فلزی‌ نیز‌ برای ساخت کلیشه استفاده می شود.در لیتوگرافی،سطح کلیشه نه گود و نه برجسته است و سطوح چاپ شونده و غیرچاپ شونده هر دو در یک‌‌ سطح قرار دارند.این روش هم‌ سطح یا مسطح است.

🔸 Mezzotint (مزوتینت)
از شیوه های روش غیر مستقیم حکاکی روی فلز.در این شیوه،ابتدا تمام سطح کلیشه با استفاده از مغارهای شانه ای به طور کامل خراش داده می شود.سپس با ابزارهای صیقلی کننده درجات روشن و سفید بر آن ایجاد می شود.برعکس سایر روش ها، در این شیوه روند ساخت کلیشه،از سیاه به سفید است.

🔹Monoprint (مونوپرینت)
تک چاپ.یک نسخه از یک سری نسخه ی چاپی غیرمشابه از یک کلیشه یا واسطه ی چاپی، که در همه ی آنها یک عنصر مشترک(بافت،رنگ،نقش یا طرح) وجود داشته باشد.مونوپرینت با مونوتایپ متفاوت است و نباید با آن اشتباه گرفته شود.

🔸Monotype (مونوتایپ)
تک چاپ،یک نسخه ی چاپی غیرقابل تکرار که با ایجاد طرح (نقاشی) بر سطح صاف(شیشه،فلز،سنگ،پلاستیک و مانند آن) و انتقال آن به کاغذ به دست می آید.ممکن است یک مونوتایپ در چند مرحله ساخته شود.

🔹photogravure (فتوگراوور)
انتقال فوتومکانیکی تصویر روی پلیت در روش حکاکی روی فلز

🔸Planographic (پلانوگرافیک)
چاپ هم سطح یا مسطّح

🔹Plate
صفحه یا سطح فلزی،چوبی یا سنگی قبل از انتقال و حکاکی پلیت نام دارد.

🔸Reduction print
چاپ کاهشی،چاپ چند رنگی که در آن یک کلیشه (برای تمام رنگ ها یا چند رنگ) استفاده شود.در این روش چاپ چند رنگ،کلیشه به تدریج حکاکی می شود و در هر مرحله،به رنگ‌ موردنظر آغشته می شود و به چاپ می رسد.سپس عمل حکاکی ادامه می یابد و تا مرحله ی آخر،که آخرین رنگ روی بقیه چاپ می شود،ادامه می یابد.این روش در تکنیک حکاکی برجسته رواج بیشتری دارد.

🔹Relief (ریلیف)
چاپ برجسته.معادل اصطلاح سیلوگرافی.یکی از روش های چهارگانه چاپ دستی

🔸Screenprinting
چاپ با استفاده از توری.چاپ اسکرین.چاپ صفحه ای.به دلیل تغییر جنس توری ها به موادی‌ مانند پلی استر،نایلون و غیر آن و به کار نرفتن ابریشم در جنس توری،این لغت به جای سیلک اسکرین به کار برده می شود.در چاپ دستی (هنری) به این نوع چاپ،سریگرافی گفته می شود.

🔹Serigraphy (سریگرافی)
چاپ شابلونی.معادل چاپ اسکرین و سیلک اسکرین.نام هنری برای نوعی چاپ با استفاده از توری.یکی از روش های چهارگانه‌ چاپ دستی

🔸Silkscreen (سیلک اسکرین)
چاپ شابلونی.چاپ با استفاده از توری.سیلک به معنای ابریشم و اسکرین به معنای توری (صفحه،پرده،سطح یا غربال).به دلیل اینکه امروزه از ابریشم در ساخت توری استفاده نمی شود به آن چاپ اسکرین گفته می شود.امروزه جنس توری ها(بسته به موارد کاربرد) به نایلون،پلی استر،فلز و غیر آن تغییر یافته است.

🔹Soft Ground (سافت گراند)
یکی از شیوه های چاپ به روش غیرمستقیم حکاکی روی فلز.با این شیوه می توان بافت شبیه به اثر مدادشمعی روی کلیشه ایجاد کرد.

🔸 Squeegee (اسکویی جی)
از وسایل چاپ اسکرین،که با آن رنگ را از توری عبور می دهند.تیغه،پارو،راکل،راک لت و لیسه نام هایی هستند که در ایران برای آن به کار برده می شود.

🔹 Stencil (استنسیل)
روش قدیمی ایجاد مانع بر سر راه عبور رنگ(ماسکه کردن)،با استفاده از یک شابلون از جنس مقوا،طلق،صفحه ی نازک فلزی و مانند آن.استنسیل نامی است که هم به شابلون یا کلیشه ی مورد استفاده، هم به فرآیند انجام عمل چاپ با این روش و هم به اثر چاپ شده با آن اطلاق می شود.می توان گفت که استنسیل،پس از طی مراحل تکامل خود،به روش سیلک اسکرین (سریگرافی) رسیده است.معادل روسی استنسیل،واژه ترافارد است

🔸Tampon (تامپون)
بالشتک،وسیله ای برای انتقال مرکب یا ورنی به سطح پلیت یا کلیشه

🔹 Woodcut (وودکات)
حکاکی روی چوب

🔸 Xylography (سیلوگرافی)
چاپ برجسته،حکاکی روی چوب.یکی از روس های چهارگانه چاپ دستی.امروزه از واژه Relief برای چاپ برجسته استفاده می شود.حکاکی روی لینولئوم و حکاکی روی چوب از شیوه های سیلوگرافی هستند.

تهیه شده در تیم دپارتمان رشته هنر وبسایت مشاوره تحصیلی امیر میرهلی

کپی برداری از مطالب سایت صرفا با ذکر منبع مجاز می باشد .